Hamulce tarczowe to jedna z największych innowacji w kolarstwie. Zmieniły jego oblicze i pomogły podnieść poziom rywalizacji. Nie bez kozery zyskały ogromną popularność stając się już standardem. Producenci wyposażają nowe rowery w tarczówki hydrauliczne, mechaniczne i hybrydowe. Czy jest sens dopłacać do droższych? które wybrać?
Ostatnio byłem świadkiem rozmowy dwóch kolegów. Jeden z nich wyraźnie pękając z dumy chwali się drugiemu, że zakupił nowy rower wyposażony w hamulce tarczowe:
- wiesz kupiłem rower z „tarczówkami”
- o to super, ale z jakimi tarczówkami? mechanicznymi czy hydraulicznymi? (pyta drugi)
- że co? (wyraźnie nie kuma pytania posiadacz nowej maszyny)
- no hamulce masz na lince? (ciągnie dalej drugi)
- no no, jest tam jakaś linka (odpowiada pierwszy)
- eeeee to lipa, trzeba było dołożyć i kupić coś na hydraulikach (podsumowuje drugi).
No ciekawe, myślę sobie. Wiem jak jak i gdzie jeździ kolega który zainwestował w hamulce mechaniczne i wiem również, że kompletnie nie potrzebuje tych hydraulicznych. Przejdźmy więc do sedna.
1. Rodzaje hamulców tarczowych:
- Hamulce tarczowe hydrauliczne
- Hamulce tarczowe mechaniczne
- Hamulce tarczowe hybrydowe
2. Różnice pomiędzy rodzajami hamulców tarczowych
We wszystkich hamulcach tarczowych zasada działania jest bardzo podobna. W hamulcach hydraulicznych płyn hydrauliczny znajdujący się w przewodzie hamulcowym wypycha tłoczek, który z kolei popycha okładzinę w kierunku tarczy hamulcowej tworząc tarcie i tym samych efekt hamowania. Natomiast w hamulcach tarczowych mechanicznych proces hamowania odbywa się za pomocą linki która z kolei ciągnie tłoczek i okładzinę w stronę tarczy. Hamulce tarczowe hybrydowe łączą w sobie obie wyżej wymienione technologie. Dla przykładu modelach firmy TRP do zacisku z płynem hamulcowym prowadzi linka. Czyli tłoczki z okładzinami wypycha w stronę tarczy płyn, którego działanie jest konsekwencją ruchu linki. Co ciekawe Giant ma swój patent na hamulce tarczowe hybrydowe. Mianowicie płyn nie znajduje się w zacisku a w specjalnym zbiorniczku na kierownicy do którego prowadzą linki, a od którego rozpoczyna prace hydraulika. Wszystkie trzy opcje są dobre ze względu na siłę hamowania oraz odporność na warunki atmosferyczne. Ponieważ hamulcom tarczowym nie straszne jest błoto czy deszcz.
- hamulce hydrauliczne – okładziny zaciskają się na tarczy będąc wypychanymi przez płyn hamulcowy,
- hamulce mechaniczne – okładziny zaciskają się na tarczy będąc ciągniętymi przez linkę hamulcową,
- hamulce hybrydowe – połączenie linki i oleju, klamki hamulców działają na lince (jak w przypadku hamulców mechanicznych), natomiast sam zacisk wypycha okładziny za pomocą oleju (jak w przypadku hamulców hydraulicznych).
3. Wady i zalety
Hamulce hydrauliczne
Zalety tych hamulców to przede wszystkim: moc hamowania, modulacja i odporność na przegrzewanie. Nie ma tutaj tarcia linki w pancerzu przez co praca hamulca jest bardziej płynna. Modulacja jest bezkonkurencyjna. Hamowanie jednym palcem na zjazdach MTB, czy regulacja siły nacisku hamulca za pomocą klamki naprawdę robi robotę. A osiągnięcie maksymalnej siły hamowania nie wymaga mocnego naciskania na klamkę.
Modulacja – możliwość stopniowego regulowania siły hamowania: jeżeli hamulec cechuje się słabą modulacją to wciskając klamkę hamulca od razu blokuje się koło co powoduje słabą kontrole i brak płynności hamowania.
Jeśli natomiast hamulec cechuje dobra modulacja, to możecie stopniowo regulować siłę hamowania i kontrolować np. drogę hamowania. Rower hamuje bardzo płynnie.
Wady to przede wszystkim cena. Hydrauliki są droższe zarówno w zakupie jak i w eksploatacji. Droższe są części i serwis. Odpowietrzanie i wszystkie powyższe zalety działania niestety kosztują. A jeżeli macie ochotę sami spróbować odpowietrzyć hamulce hydrauliczne to oprócz imbusów potrzebny jest do tego odpowiedni sprzęt, który nie jest nie wiadomo jak drogi, bo jego koszt to ok. 80 zł. Wadą jest również problem z naprawą na takich hamulców na przykład w trasie. Minusem jest również niski zakres regulacji. W ekstremalnych przypadkach podczas jazdy w niskich temperaturach płyn hamulcowy lub olej może zmienić swoje właściwości wpływając negatywnie na działanie hamulców. Ale zdarza się to wyjątkowo rzadko.
Hamulce mecaniczne
Zalety tych hamulców to głównie prosta budowa, która generuje niższe koszty zakupu oraz serwisu. Atut to również szerokie możliwości regulacji, gdzie do dyspozycji mamy śrubę baryłkową oraz specjalną śrubę dociskową na zacisku co daje pełną kontrole i wachlarz możliwości. Prostota konstrukcji hamulców tarczowych mechanicznych wyjdzie na plus również w sytuacjach awaryjnych w trasie.
Wady tego typu hamulców to niższa siła hamowania, minimalnie niższa modulacja i wyższa waga. Tutaj modulacja i płynność działania są na minimalnie gorszym poziomie. Do osiągnięcia pełnej siły hamowania należy użyć więcej siły. Wyższa waga? to chyba problem dla zdecydowanej mniejszości.
Hamulce hybrydowe
Zalety: lepsza modulacja i siła hamowania niż w hamulcach mechanicznych, praktycznie to samo co w hamulcach hydraulicznych.
Wady to przede wszystkim wyższa cena i bardziej skomplikowana budowa niż w przypadku hamulców mechanicznych. Do wad zaliczyć można również niską popularność wśród producentów czego efektem może być problem w serwisowaniu takich hamulców. W naszym serwisie mieliśmy z nimi przyjemność może ze dwa razy. Ważną sprawą jest to aby dbać tutaj o dobry stan linki i pancerza prowadzącego do zbiorniczka z olejem hydraulicznym.
4. Które hamulce tarczowe wybrać? Które będą najlepsze dla Ciebie?
Ogólnie rzecz biorąc to sprawa jest dość prosta gdyż sprzęt należy dobrać odpowiednio na naszych potrzeb i stylu jazdy. Precyzyjniej ujmując, jeśli zamierzasz jeździć w maratonach MTB lub po prostu w ostrzejszym terenie to najlepszym wyborem będą dla Ciebie hamulce tarczowe hydrauliczne. W momencie trudnego technicznie, długiego zjazdu gdy kierownice naprawdę ciężko jest utrzymać w rękach, możliwość hamowania jednym lub dwoma palcami jest bezcenna. Wysoka modulacja to również atut hamulców tarczowych hydraulicznych. Jest tak ponieważ możliwość dostosowanie mocy hamowania do sytuacji to ważna sprawa na zjazdach. Jeśli natomiast kupujesz rower górski i nie zamierzasz jeździć jak wariat, lecz po prostu rekreacyjnie pośmigać po pagórkach, polnikach, leśnych ścieżkach itp. to w zupełności wystarczą hamulce tarczowe mechaniczne. Z e-bikem sprawa wygląda podobnie. Jeśli chcesz szaleć po górach na rowerze e-MTB zdecydowanie należało by się pochylić w stronę Hydraulików. Tym bardziej, że w tym przypadku do tego wszystkiego dodatkowo dochodzi wysoka waga roweru elektrycznego. Rower miejski lub trekkingowy do totalnie rekreacyjnej jazdy? tutaj spokojnie wystarczą V-Braki. Jeśli liczycie się z kosztami to w tym przypadku jest to przerost formy nad treścią.
5. Reasumując… tak z własnego doświadczenia
Osobiście jeżdżę już tylko na tarczówkach i nie mam zamiaru tego zmieniać. W moim MTB założone mam hamulce tarczowe hydrauliczne i to też nie podlega zmianom, ponieważ lubię pościgać się od czasu do czasu w maratonach i na zjazdach chcę czuć się pewnie. Mój rower szosowy dla odmiany wyposażony jest w hamulce tarczowe mechaniczne, z których też jestem bardzo zadowolony. Zależało mi na posiadaniu tarczówek w szosie ponieważ poznałem ich właściwości już wcześniej w rowerach MTB. Mało nie ważę, do tego jeżdżę w różnych warunkach, na przykład podczas deszczu, który czasem łapie mnie w trasie. Podczas zjazdów na rowerze szosowym prędkości dochodzą w moim przypadku do 70km/h i zawsze tarczówki mechaniczne zdawały egzamin. Do tego dochodzi prosta regulacja i serwis. Tak wiec do roweru szosowego tarczówki mechaniczne wystarczą w zupełności. Elektryk? tutaj również za wytracanie prędkości odpowiadają hamulce hydrauliczne.
Szczerze przyznam się, że hamulce tarczowe zarówno hydrauliczna jak i mechaniczne nigdy mnie nie zawiodły podczas jazdy.
Jeżeli powyższy artykuł okazał się dla Ciebie przydatny, a twoje wątpliwości rozwiane, to wesprzyj moją twórczość stawiając mi kawę. Na pewno da mi ona kopa do dalszego tworzenia ciekawych i pomocnych artykułów.
Na temat hamulców tarczowych poczytasz również w naszych artykułach:
- Regulacja zacisku hamulców tarczowych hydraulicznych
- Rodzaje okładzin/klocków hamulców tarczowych,
- Wymiana okładzin hamulców tarczowych.
- Regulacja hamulców tarczowych mechanicznych TRP
- Piszczące hamulce w rowerze. Jak to ogarnąć?
